Những nỗ lực của chính phủ Việt Nam trong vụ án của Đoàn Thị Hương

Bước ra khỏi phiên tòa xét xử ngày 1/4, Đoàn Thị Hương chủ động cười với báo giới. Cô đã được xóa bỏ tội danh giết người, thay bằng tội cố ý gây thương tích bằng vũ khí hoặc biện pháp nguy hiểm và bị tuyên 3 năm 4 tháng tù giam.

Nhiều người cũng hiểu rằng, để có được điều đó, Hương phải cảm ơn giới chức trong nước. Bởi không có họ can thiệp thì Hương sẽ khó thoát khỏi cáo buộc tội giết người…

Tuy nhiên tại sao Việt Nam không có động thái can thiệp từ sớm?

Về nguyên tắc, công tác bảo hộ công dân của các nước trên thế giới trong đó có Việt Nam phải dựa trên Công ước Vienna 1961 về quan hệ ngoại giao và Công ước Vienna 1963 về quan hệ lãnh sự; Các điều ước quốc tế quốc gia tham gia hoặc ký kết; Các hiệp định song phương về lãnh sự, lao động… và luật pháp sở tại.

Nhìn lại vụ việc, ngay từ đầu giới chức Indonexia hầu như không có một can thiệp nào để công dân của họ, cô Siti Aisyah được tự do. Họ phó thác và tôn trọng luật pháp của Malaysia. Đó cũng là lí do giải thích tại sao VN chỉ giúp đỡ Đoàn Thị Hương về luật sư bào chữa mà không can thiệp quá sớm… Bởi đó là vấn đề ngoại giao và cao hơn là vấn đề thể diện, uy tín Quốc gia.

Đoàn thị Hương (người Việt Nam, ảnh trái) và Siti Aisyah (người Indonesia, ảnh phải) bị cáo buộc giết hại Kim Jong Nam (ảnh giữa) người anh cùng cha khác mẹ với vị lãnh tụ Bắc Hàn Kim Jong Un.

Sau khi vụ việc xảy ra, Bộ Ngoại giao đã chỉ đạo các cơ quan liên quan tiếp xúc với công dân Đoàn Thị Hương và gia đình, giải thích, hỗ trợ pháp lý, tìm luật sư, tìm kiếm nhân chứng theo đúng quy định của pháp luật hiện tại và thông lệ quốc tế. 

Quan hệ ngoại giao không phải là cái chợ trời mà ai mua bán, thoả thuận đều được. Nó có những nguyên tắc mà muốn vượt qua nó, chúng ta cần có những bệ đỡ. Và trong vụ việc Đoàn Thị Hương, việc giới chức Malaysia trả tự do cho công dân Indonesia trở thành cái bệ đỡ không thể tốt hơn… 

Hai người (cô Siti Aisyah và Đoàn Thị Hương có cùng cáo buộc), cô Siti Aisyah được trả tự do thì đương nhiên Đoàn Thị Hương cũng có thể… . Lúc này, Việt Nam mới có thể thực hiện những động thái can thiệp “đúng luật” để Đoàn Thị Hương được tự do.

Những nỗ lực của chính phủ Việt Nam

Sau phiên tòa ngày 11/3, Bộ Ngoại giao Việt Nam, các cơ quan chức năng của Bộ thường xuyên giữ liên hệ với Đại sứ quán Việt Nam tại Malaysia và Đại sứ quán đã nhiều lần thăm lãnh sự đối với Đoàn Thị Hương để động viên, thăm hỏi sức khỏe và giúp Hương có thể ổn định tâm lý cho phiên tòa ngày 1/4.

Việt Nam cũng thường xuyên nêu vụ việc trong trao đổi các cấp với Malaysia, kể cả cấp cao, đề nghị phía Malaysia xét xử công bằng, đảm bảo quyền lợi ích hợp pháp của công dân Đoàn Thị Hương. 

Chiều 12/3, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh đã điện đàm với Bộ trưởng ngoại giao Malaysia Saifuddin Abdullah. Tiếp đó, ngày 13/3, Bộ trưởng Tư pháp Việt Nam Lê Thành Long cũng có gửi thư cho Tổng chưởng lý Malaysia. Ngày 14/3, Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Quốc Dũng gặp Đại sứ Malaysia tại Hà Nội. Các cuộc trao đổi này đều đề nghị Malaysia đảm bảo việc xét xử công bằng, khách quan và trả tự do cho công dân Đoàn Thị Hương. 

Ngày 28/3 người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam Lê Thị Thu Hằng tuyên bố: “Việt Nam sẽ tiếp tục thực hiện các biện pháp bảo hộ ngoại giao, lãnh sự, pháp lý ở mức cao nhất để đảm bảo công dân Đoàn Thị Hương được xét xử công bằng, khách quan và được trả tự do”.

Trong phiên tòa sáng 1/4/2019, Đại sứ Việt Nam tại Malaysia Lê Quý Quỳnh trực tiếp tham dự phiên tòa để hỗ trợ kịp thời công dân Đoàn Thị Hương trong trường hợp cần thiết.

Khi Thẩm Phán Malaysia Azmin Ariffin tuyên bố mức án cho Đoàn Thị Hương là 3 năm 4 tháng tù giam, gia đình cùng những người Việt quan tâm tới Hương đều vỡ oà cảm xúc.

Theo Reuters, các công tố viên thông báo trước tòa rằng họ thay đổi tội danh cho Đoàn Thị Hương sau khi cân nhắc các thư khiếu nại của đại sứ quán Việt Nam tại Malaysia cùng luật sư biện hộ cho bị cáo.

Đoàn Thị Hương chia sẻ sau khi tòa tuyên án: “Tôi cảm thấy vô cùng hạnh phúc. Rất cảm ơn mọi người, chính phủ Việt Nam, luật sư Việt Nam, Malaysia và chủ tọa ngày hôm nay.” Việc Hương cúi đầu cảm ơn các quan chức ngoại giao Việt Nam có mặt tại phiên tòa bởi Hương hiểu hơn ai hết, không phải bỗng nhiên Hương lại được nhận một mức án ngoài mong đợi như vậy. Nó là thành quả không biết mệt mỏi của các cơ quan chức năng trong suốt thời gian Hương bị bắt, của những người cấp cao nhất của Chính phủ.

Nhiều người không biết rằng, để đồng phạm Indonesia Siti Aisyah được rút cáo buộc giết người và trả tự do, trước đó, Indonexia đã phải trả tự do cho 7 công dân Malayxia vi phạm pháp luật bị chính quyền Indonexia bắt trước đó, nhằm đảm bảo nguyên tắc “có đi có lại” trong quan hệ quốc tế. Trong khi đó, chỉ bằng con đường đấu tranh ngoại giao, chính quyền Việt Nam đã đấu tranh không biết mệt mỏi để Hương có kết quả ngày hôm nay.

Đây được coi là thắng lợi ngoại giao của chúng ta, thể hiện chính quyền Việt Nam luôn coi trọng việc bảo vệ tính mạng, sự công bằng trong các vụ việc liên quan đến công dân nước mình.

Leave a Comment

Related posts