Chuyện về người hiến hơn 5000 lượng vàng cho Nhà nước Việt Nam

Cụ bà Hoàng Thị Minh Hồ sinh năm 1914 tại Hà Nội. Năm 18 tuổi, bà Hoàng Thị Minh Hồ lập gia thất với ông Trịnh Văn Bô, được cha mẹ cho ở riêng tại nhà số 48 Hàng Ngang.

Ông Trịnh Văn Bô sinh năm 1914, là con út trong gia đình 3 anh chị em. Thân sinh là cụ Trịnh Phúc Lợi, một doanh nhân Việt Nam đầu thế kỷ 20. Mẹ ông họ Phan, người gốc Hoa, về sau cùng chồng quản lý thành công hiệu buôn Phúc Lợi. Cậu ruột cũng là chủ một hiệu buôn. Không chỉ là một doanh nhân thành đạt, cha ông còn là thầy của nhiều doanh nhân nổi danh như Nguyễn Đức Mậu (hiệu Phát Đạt), Mai Bá Lân (hiệu Lợi Quyền), Vương Xuân Tọa (hiệu Lợi Hòa)…

Hai vợ chồng nhà tư sản dân tộc này được kế thừa hiệu buôn tơ lụa Phúc Lợi, hiệu buôn lớn vào thế kỷ 20. Công việc kinh doanh tiến triển, việc buôn bán tơ lụa mở rộng sang cả Lào, Campuchia, Thái Lan; có cả giao dịch buôn bán với thương nhân Pháp, Anh, Thụy Sĩ, Thụy Điển, Ấn Độ, Trung Quốc và Nhật Bản…

Năm 1945, trong điều kiện Nhà nước cách mạng còn non trẻ, vừa giành được độc lập đầy khó khăn vây bủa, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã phát động sự kiện Tuần Lễ Vàng nhằm tháo gỡ sự khó khăn tài chính của đất nước. Tuần lễ được sự hưởng ứng của đông đảo tầng lớp nhân dân, trong đó tầng lớp thương nhân đóng vai trò chủ chốt, nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã được nhân dân quyên góp tổng cộng 20 triệu đồng và 370 kilôgam vàng. 

Thời gian đó, doanh nhân Trịnh Văn Bô quyết định ủng hộ 10.000 đồng Đông Dương, tương đương 250 cây vàng, cho Mặt trận Việt Minh, khởi đầu sự nghiệp đóng góp tài chính của gia đình. Hai cụ còn ủng hộ tài chính rất nhiều lần cho cách mạng. Tính đến trước Cách mạng tháng 8, gia đình cụ đã ủng hộ 8.500 đồng Đông Dương, tương đương 200 cây vàng theo thời giá bấy giờ.

Sau Cách mạng tháng Tám, gia đình cụ được tiến cử vào Ban vận động Quỹ Độc lập và tiếp tục ủng hộ Quỹ này 20.000 đồng, tương đương 500 cây vàng. Ngoài ra, cụ còn vận động thêm được hơn 1 triệu đồng Đông Dương cho Quỹ. Trong Tuần lễ Vàng, gia đình cụ tiếp tục đóng góp 117 cây vàng và vận động ủng hộ thêm trên 1.000 cây vàng nữa…

Doanh nhân Trịnh Văn Bô (thứ nhất từ trái sang), bà Hoàng Thị Minh Hồ,
cụ bà Phan Thị Ngọc (mẹ ông Bô), đồng chí Phạm Văn Đồng và nhà tư sản
Nguyễn Hữu Tiệp cổ vũ nhân dân thủ đô hưởng ứng “Tuần lễ vàng”, tháng 9/1945.

Các tài liệu chính thức ghi nhận, chỉ riêng gia đình cụ Trịnh Văn Bô đã ủng hộ cho Chính phủ 5.147 lượng vàng, tương đương với 2.000.000 đồng Đông Dương (thời giá lúc đó). Ngoài ra, y phục của các lãnh đạo Việt Minh trong ngày lễ Độc lập, hầu hết do gia đình 2 cụ cung cấp. 

Gia đình cụ Hoàng Thị Minh Hồ cùng chồng là doanh nhân Trịnh Văn Bô chỉ là một trong nhiều gia đình khác (nhiều nhà tư sản khác lúc đó) đã không tiếc tiền cho cách mạng, bằng sự vô tư trong sáng. Những năm tháng chiến tranh khốc liệt sau đó, đồng bào cả nước cũng đã nhiều phen chung tay, thậm chí không ngại hy sinh cả người lẫn vật chất, với cả “tấm lòng vàng”, để đất nước mới có được như ngày hôm nay.

Cụ Hoàng Thị Minh Hồ cùng chồng còn được biết đến với việc đã bí mật đón Chủ tịch Hồ Chí Minh từ chiến khu Việt Bắc về ở tại tư gia tại số 48 Hàng Ngang (Hoàn Kiếm, Hà Nội) để lãnh đạo cuộc cách mạng năm 1945.

Ngôi nhà 48 Hàng Ngang là nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh soạn thảo Tuyên ngôn độc lập, khai sinh Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ngày 2/9/1945. Gia đình cụ cũng hiến căn nhà này cho Nhà nước để làm di tích cách mạng.

Ngôi nhà số 48 Hàng Ngang. Ảnh: Infonet.

Sở dĩ Thường vụ Trung ương Đảng chọn ngôi nhà 48 Hàng Ngang làm nơi đón Bác Hồ về Hà Nội chuẩn bị cho lễ khai sinh nước Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa do nơi này hội đủ các yếu tố thuận lợi. Ngoài tinh thần cách mạng của chủ nhà thì địa thế nơi này có hai mặt phố có thể rút nhanh khi bị động, bên dưới là tầng 1 buôn bán sầm uất, chủ nhà lại giàu có, không ai tin gia đình sẽ nuôi giấu cán bộ cách mạng. Trước đó, đồng chí Trường Chinh đã về kiểm tra ngôi nhà theo chỉ thị của Bác. Ông vẽ rất kỹ sơ đồ nhà 48 Hàng Ngang, đưa lên an toàn khu ở Thái Nguyên cho Bác kiểm tra. Vì vậy Bác đã chấp thuận về đây chuẩn bị cho buổi ra mắt ngày Tuyên ngôn độc lập”. Nhiều cuộc họp quan trọng của Bác và Trung ương Đảng đã diễn ra tại tầng 2 ngôi nhà 48 Hàng Ngang. Đặc biệt, tại đây, chủ tịch Hồ Chí Minh đã khởi thảo ra bản Tuyên ngôn độc lập để tuyên bố trước đồng bào sự ra đời của nước Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa.

Năm 1970, ngôi nhà được khôi phục làm nhà lưu niệm để đáp ứng tình cảm của nhân dân dành cho Bác và đến năm 1979, ngôi nhà được Bộ Văn hóa Thông tin (nay là Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch) xếp hạng di tích Quốc gia. Tầng 2 của ngôi nhà được giữ nguyên làm khu lưu niệm về Chủ tịch Hồ Chí Minh. 

Vào năm 2014, nhân kỷ niệm 100 năm ngày sinh cụ Trịnh Văn Bô, mừng đại thọ 100 tuổi của cụ bà Hoàng Thị Minh Hồ (1914 – 2014), Bộ Tài chính đã xuất bản cuốn sách “Doanh nhân Trịnh Văn Bô và những cống hiến cho nền tài chính cách mạng Việt Nam” nhằm vinh danh những công lao, đóng góp của gia đình với Đảng, Chính phủ và ngành Tài chính.

Ngoài ra, Bộ cũng đề xuất UBND thành phố Hà Nội lấy tên cụ Trịnh Văn Bô đặt cho một con đường tại thủ đô để nhiều thế hệ sau vẫn còn nhớ tới nhà tư sản yêu nước.

Ngày 5/11/2017, cụ bà Hoàng Thị Minh Hồ đã qua đời tại nhà riêng 34 Hoàng Diệu, Hà Nội , hưởng thọ 104 tuổi.

Cụ bà Hoàng Thị Minh Hồ – Ảnh: Linh Tâm

Phải nhìn nhận một thực tế, thời gian qua, rất nhiều đại án gây thất thoát hàng nghìn tỷ đồng, đã và đang được xử lý nghiêm khắc, nhưng nó tác động lớn đến niềm tin của người dân, nhưng chắc chắn khi Nhà nước cần kíp vận động một lượng ngân khố kiểu “Tuần lễ vàng”, vẫn không ít Mạnh Thường Quân sẵn sàng mở “tấm lòng vàng” của mình để chung tay vì sự nghiệp chung. Tình yêu đất nước vượt lên tất cả những băn khoăn, định kiến nếu có.
Sức mạnh của nhân dân luôn được ví như nước, nước có thể đẩy thuyền đi bất chấp mọi trở lực. Nếu lòng dân thuận, thì “việc gì dân liệu cũng xong”. Bài học “dĩ dân vi bản”, lấy dân làm gốc, các cán bộ không được phép lãng quên.

Cà phê

Leave a Comment

Xem thêm