Chính phủ điện tử: Góp phần xóa căn bệnh nhũng nhiễu, vòi vĩnh, xin cho

Một lần Nguyên Tổng Bí thư Lê Khả Phiêu vào TP Hồ Chí Minh thăm gia đình Thiếu tướng Lê Khanh – một cựu trợ lý của Đại tướng Văn Tiến Dũng. Vợ của Thiếu tướng Lê Khanh phàn nàn rằng bà ra phường xin một cái giấy tờ nhà mà hết lần này đến lần khác phường không cho. Đến khi cho rồi thì ông đóng dấu ở phường lại đi công tác 3 tháng, không thể về đóng dấu ngay được.

Nghe chuyện bực quá, Nguyên Tổng Bí thư Lê Khả Phiêu trực tiếp ra phường hỏi: “Các anh để con dấu lại trụ sở hay đi công tác thì mang đi luôn?”. Cán bộ phường trả lời: “Báo cáo bác, để lại ở trụ sở!”.

Kể tới đây thì Nguyên Tổng Bí thư Lê Khả Phiêu phân tích: “Đấy, anh thấy không, xin mỗi cái giấy phường mà cũng bị làm khó như thế đấy! Người làm khó như thế để nhũng nhiễu, vòi tiền người dân. Nhưng không chỉ riêng cái phường này đâu, tôi thấy những chuyện nhũng nhiễu, làm khó dân kiểu này thì giờ nông thôn cũng có, thành phố cũng có, ở đâu cũng có…”.

Qua câu chuyện này chúng ta thấy rằng, nền hành chính giấy tờ thực sự là một nỗi ám ảnh ghê gớm đối với người dân. Nó sinh ra từ thói cửa quyền của một bộ phận không nhỏ cán bộ, công chức nhà nước.

Chính phủ điện tử hứa hẹn sẽ hạn chế đến mức tối thiểu tình trạng xin – cho, nhũng nhiễu, vòi vĩnh vốn là mặt trái kéo dài hàng chục năm của nền hành chính công vụ giấy tờ.

Mới đây, khi Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải Nguyễn Văn Thể từng đề xuất giải pháp “mất bằng lái xe phải thi lại” thì chúng ta thấy rằng tư duy quản lý “hành chính giấy tờ” có vẻ vẫn đang hiện diện ở ngay cả một bộ phận nào đó những nhà lãnh đạo cấp Bộ, cấp cục, cấp địa phương.

Hẳn nhiên, chúng ta hiểu giải pháp của Bộ trưởng Bộ Giao thông là để ngăn chặn tình trạng một số tài xế vi phạm luật giao thông, bị công an tạm giữ bằng lái xe, nhưng sau đó lại xin làm bằng mới với lý do “mất bằng”. Tuy nhiên, cách ngăn chặn này rõ ràng là không bắt kịp với xu hướng quản lý thời đại số.

Ở trong thời đại số, với sự vận hành của nền hành chính số, thông tin của người vi phạm giao thông, bị giữ bằng lái sẽ được lưu lại, và khi người này “lách luật” bằng cách đi làm bằng lái mới thì chỉ cần một cái click chuột trên máy tính là có thể xác minh một cách chính xác tình trạng giấy tờ đích thực của người này.

Nhưng muốn có một nền tảng chung để có thể dễ dàng truy xuất dữ liệu như vậy thì các ngành khác nhau phải liên tục cập nhật, trao đổi thông tin với nhau. Và đây cũng chính là khó khăn đầu tiên, nếu không muốn nói là khó khăn lớn nhất trong việc xây dựng Chính phủ điện tử ở Việt Nam ta. Bởi lẽ tư tưởng “độc quyền thông tin” hay “hạn chế chia sẻ thông tin” vẫn là một tư tưởng hiện hữu ở không ít bộ ngành hiện nay.

Theo tiến độ thì đến quý IV năm nay, chúng ta sẽ có một kho dữ liệu Quốc gia, do đích thân Thủ tướng Chính phủ quản lý chìa khóa. Đến lúc này, chia sẻ dữ liệu nào, Thủ tướng sẽ quyết định, và chắc chắn tình trạng độc quyền, cát cứ thông tin giữa các Bộ sẽ không tồn tại nữa.

Khó khăn thứ hai đó là sự thay đổi thói quen, khi những lãnh đạo vẫn quen cầm bút, ký duyệt trên văn bản giờ sẽ chuyển sang ký duyệt trên máy tính bảng. Nhưng đây chắc chắn không phải khó khăn lớn. 

Mới đây, Văn phòng Chính phủ đã khai trương trục liên thông văn bản quốc gia, kết nối cả thảy 95 cơ quan Trung ương, địa phương. Mục tiêu đặt ra là đến cuối năm nay sẽ vận hành cổng dịch vụ công quốc gia, kết nối, chia sẻ dữ liệu với các địa phương để theo dõi tiến trình cung cấp dịch vụ công trực tuyến cho người dân. Đấy là hai bước đi quan trọng trong việc tạo dựng một Chính phủ điện tử – một Chính phủ không giấy tờ theo đúng tinh thần chỉ đạo của Thủ tướng.

Đã có những tính toán rất đáng chú ý rằng, việc vận hành của một Chính phủ điện tử đúng nghĩa sẽ giúp chúng ta tiết kiệm được 154,3 tỷ đồng tiền giấy mực, sao chụp, in ấn; 575 tỷ đồng tiền bưu cước, chi phí phát hành, 576 tỷ đồng chi phí thời gian.

Ngoài ra, vấn đề không chỉ là chuyện tiết kiệm kinh phí, mà còn nằm ở chỗ, Chính phủ điện tử hứa hẹn sẽ hạn chế đến mức tối thiểu tình trạng xin – cho, nhũng nhiễu, vòi vĩnh vốn là mặt trái kéo dài hàng chục năm của nền hành chính công vụ giấy tờ. Khi đó hàng loạt những vấn đề nan giải, khiến người dân phải đau đầu trong nhiều chục năm qua như cách làm việc “hành”“chính” hay tư tưởng “muốn nhanh thì phải có bôi trơn” sẽ chấm dứt. Với Chính phủ điện tử, người dân sẽ không bị nhũng nhiễu, không phải bôi trơn, không phải xin ai và cho ai cả.

Xây dựng Chính phủ điện tử hướng tới Chính phủ số, nền kinh tế số là một chủ trương lớn cần được đẩy mạnh triển khai trong thời gian tới. Để hoàn thành được các mục tiêu đã đề ra cần có sự vào cuộc với quyết tâm cao của cả hệ thống chính trị tạo ra một phương thức điều hành mới, một cách làm mới nhằm góp phần quan trọng trong việc thúc đẩy phát triển, ứng dụng rộng rãi công nghệ thông tin nhằm phát triển kinh tế – xã hội và bảo vệ Tổ quốc; tận dụng tối đa lợi ích của công nghệ số mang lại, bảo đảm phát triển nhanh, bền vững đất nước.

Leave a Comment

Related posts