Chuyên mục: Nghiên cứu lịch sử

07/12/1941: Nhật tấn công Trân Châu Cảng

Trân Châu Cảng là địa danh lịch sử nổi tiếng nhất của quần đảo Hawaii (Mỹ). Hải cảng nước sâu này nằm ở phía Tây thành phố Honolulu trên đảo O’ahu, giữa vùng Bắc Thái Bình Dương. Do nằm ở vị trí đắc địa, Trân Châu Cảng sớm được người Mỹ sử dụng làm căn cứ chỉ huy, căn cứ hậu cần, là cơ sở bảo dưỡng, sửa chữa các chiến hạm của hạm đội Thái Bình Dương.

Trân Châu cảng nhìn từ trên không

Từ căn cứ này, Hạm đội Thái Bình Dương của Hải quân Mỹ có thể khống chế toàn bộ vùng Bắc Thái Bình Dương bằng các lực lượng tàu nổi, tàu ngầm và không quân của hạm đội, đồng thời chống lại mọi sự tấn công từ bên ngoài. Việc bố phòng ở cảng hết sức cẩn mật với một hệ thống lưới thép đặc biệt chống ngư lôi và tàu ngầm.

Ngày 7/12/1941, lúc 7 giờ 55 phút sáng, theo giờ Hawaii, một máy bay ném bom của Nhật Bản với biểu tượng Húc Nhật kỳ đã xuất hiện trên bầu trời đảo Oahu, theo sau là 360 máy bay chiến đấu cũng của Nhật. Tất cả tấn công dữ dội vào căn cứ hải quân Mỹ tại Trân Châu Cảng. Cuộc tấn công bất ngờ này giáng một đòn nghiêm trọng lên Hạm đội Thái Bình Dương của Mỹ và buộc Mỹ phải chính thức tham gia Thế chiến II.

Máy bay Zero của đợt thứ hai tấn công Trân Châu Cảng, chuẩn bị cất cánh từ tầu sân bay Agaki.

Sau thất bại trong đàm phán ngoại giao với Nhật Bản, Tổng thống Franklin D. Roosevelt và các cố vấn của ông biết rằng sẽ có khả năng người Nhật tấn công, nhưng chẳng có biện pháp nào được thực hiện để tăng cường an ninh tại căn cứ hải quân quan trọng ở Trân Châu Cảng.

Khi đó là sáng Chủ nhật, và nhiều quân nhân đã được phép đi tham dự các nghi lễ tôn giáo. Lúc 7 giờ 02 phút, hai radar đã phát hiện nhiều đoàn máy bay lớn đang bay tới từ phía Bắc. Tuy nhiên, vào thời điểm đó, căn cứ cũng đang dự kiến đón đoàn máy bay B-17 từ Mỹ sang nên họ đã không báo động. Do đó, cuộc tấn công của người Nhật trở thành một thảm họa bất ngờ đối với căn cứ hải quân.

7h55 sáng ngày 7/12/1941, hải quân và không quân Đế quốc Nhật Bản bất ngờ tấn công vào căn cứ hải quân Mỹ ở Trân Châu Cảng, Hawaii. Ảnh: Library of Congress.

Phần lớn Hạm đội Thái Bình Dương trở nên bị vô hiệu: 5 trong số 8 thiết giáp hạm, 3 tàu khu trục, và 7 tàu khác đã bị chìm hoặc bị hư hỏng, và hơn 200 máy bay đã bị phá hủy. Tổng cộng có 2.400 người Mỹ đã thiệt mạng và 1.200 người bị thương, rất nhiều trong số họ hy sinh khi dũng cảm cố gắng đẩy lùi cuộc tấn công.

Tàu cứu hộ tìm cách cứu một thủy thủ trên tàu USS West Virginia đang bốc cháy. Ảnh: Library of Congress.
Các bà vợ của binh sĩ Mỹ quay vào trong nhà sau một tiếng nổ ở Trân Châu Cảng. Ảnh: AP.
Chỉ trong vòng hai giờ, đợt tấn công phá hủy 4 tàu chiến và gần 190 phi cơ, gây hư hại 4 tàu, làm hơn 2.000 lính Mỹ thiệt mạng, khoảng 1.200 người bị thương.
Khói bao trùm tàu USS Arizona khi nó bị nghiêng và chuẩn bị chìm. Ảnh: AP

Trận Trân Châu Cảng được coi là một trận thắng lớn đối với Đế quốc Nhật Bản. Sau đó, Đế quốc Nhật Bản tấn công chớp nhoáng Hong Kong, Singapore, Myanmar, Philippines, bán đảo Mã Lai và New Guinea.

Về phía Nhật Bản, tổn thất gồm 30 máy bay, 5 tàu ngầm nhỏ và chưa tới 100 người thiệt mạng. May mắn thay cho người Mỹ, cả ba tàu sân bay của Hạm đội Thái Bình Dương đã ra biển để huấn luyện. Chính những tàu sân bay khổng lồ này sẽ trả thù người Nhật chỉ sáu tháng sau đó, trong Trận Midway – một chiến thắng ngoạn mục, đảo ngược tình thế trước Hải quân Nhật vốn dĩ trước đó là bất khả chiến bại.

Một ngày sau khi Trân Châu Cảng bị đánh bom, Tổng thống Roosevelt đã xuất hiện trước một phiên họp chung của Quốc Hội và tuyên bố: “Hôm qua, 07/12/1941, là một ngày ô nhục – nước Mỹ đã phải hứng chịu đợt tấn công bất ngờ và cố ý của hải quân và không quân Đế quốc Nhật.” Sau một bài phát biểu ngắn gọn và mạnh mẽ, ông yêu cầu Quốc Hội thông qua Nghị quyết Tuyên bố Tình trạng Chiến tranh giữa Mỹ và Nhật.

Trong ảnh, người dân Mỹ tập trung tại Quảng trường Thời đại, New York, theo dõi thông tin thiệt hại trong trận Trân Châu Cảng. Ảnh: AP.

Thượng viện bỏ phiếu với tỉ lệ 82 – 0 ủng hộ cuộc chiến chống lại Nhật Bản, và Hạ viện thông qua Nghị quyết với số phiếu 388 – 1. Người bất đồng ý kiến duy nhất là Hạ nghị sĩ Jeannette Rankin của bang Montana, một người chủ trương hòa bình và cũng đã từng bỏ phiếu chống lại việc Mỹ tham gia Thế chiến I. Ba ngày sau, Đức và Ý tuyên chiến với Mỹ, và chính phủ Mỹ cũng có tuyên bố tương tự.

Cuộc tấn công của Nhật Bản là sự bắt đầu của mặt trận Thái Bình Dương, trong khi đất nước này đang tiến hành một cuộc chiến tranh lớn khác trên toàn bộ châu Á. Nhật Bản đã gây chiến được 10 năm tính tới thời gian hải quân nước này tấn công Hawaii. Lục quân Đế quốc Nhật xâm chiếm Mãn Châu vào năm 1931 và mở rộng ra nhiều khu vực khác của Trung Quốc trong năm 1937. Đây là một đất nước quá rộng lớn, khi cuộc chiến dừng lại vào năm 1945, khoảng 1,8 triệu quân Nhật Bản đang ở trên lãnh thổ Trung Quốc, Mãn Châu và Triều Tiên. Điều đó cho thấy diện tích của khu vực chịu ảnh hưởng bởi chiến tranh trên đất liền chẳng kém gì so với các cuộc chiến tranh trên biển.

Ngay khi cuộc tấn công Trân Châu Cảng kết thúc, đô đốc hải quân Nhật Bản Isoroku Yamamoto đã cảm nhận được những khó khăn nước Nhật sẽ phải đối mặt. Và đúng như dự tính, cuộc tấn công đã kéo nước Mỹ vào Chiến tranh thế giới thứ hai. Tháng 8.1945, khi Nhật Bản đứng trước viễn cảnh bại trận, Mỹ đã thả 2 quả bom nguyên tử xuống Hiroshima và Nagasaki để tàn phá nước Nhật như một sự phục thù cho trận Trân Châu Cảng.

Nó đã khiến 140.000 người dân thành phố Hiroshima thiệt mạng, còn ở thành phố Nagasaki là 70.000 người. Cơ sở hạ tầng của Nhật Bản trở về thời kỳ đồ đá. Để lại hậu quả nặng nề và trở thành đòn đáp trả tàn nhẫn nhất mà Nhật phải hứng chịu từ Mỹ.

Khung cảnh hoang tàn sau vụ Mỹ ném bom nguyên tử xuống Nhật Bản.

Không làm gì là một lựa chọn chiến lược khả thi, và đôi khi là tốt nhất đối với Nhật Bản. Nhưng chính quyền Tokyo lúc đó lại tính toán rằng cuộc tấn công bất ngờ nhằm vào Trân Châu Cảng sẽ ngăn ngừa và giữ chân hạm đội Thái Bình Dương của Mỹ không can thiệp đến cuộc chiến mà Nhật Bản đang hoạch định nhằm xâm chiếm Đông Nam Á, chống lại Anh Quốc, Hà Lan và Mỹ.

Nhưng Trân Châu Cảng có lẽ là nguyên nhân lớn khiến Nhật Bản nói riêng và phe phát xít nói chung thất bại trong Thế chiến thứ II. Thay vì khiến người Mỹ bị đòn đánh phủ đầu làm cho nản lòng để Nhật có thể tiếp tục chinh phục Đông Nam Á mà không bị can thiệp, nó lại phản tác dụng và đi ngược với dự tính ban đầu.

Trước chiến tranh, Mỹ là nguồn cung cấp máy bay, linh kiện, máy công cụ và xăng máy bay, dầu mỏ… những tài nguyên Nhật Bản rất hạn chế do vị trí địa lý của mình. Do đó sau cuộc tấn công bất thình lình, Nhật hiển nhiên mất đi đối tác cung cấp trang thiết bị phục vụ chiến tranh cũng như cuộc sống của người Nhật.

Mặc dù không thể xác định rõ ràng vai trò của cuộc chiến Trân Châu Cảng đối với thế chiến thứ II cũng như đất nước Nhật Bản, nhưng có thể thấy trận chiến sai lầm lớn nhất mà người Nhật mắc phải.

Leave a Comment
Chia sẻ
Đăng bởi
Chi Mai

Bài gần đây

Mưu đồ lợi dụng Hội nghị thượng đỉnh tự do tôn giáo để chống phá Việt Nam

Hội nghị Thượng đỉnh về tự do tôn giáo quốc tế năm 2022 được tổ… xem thêm

2 tuần trước

Quyền tự do tôn giáo, tín ngưỡng luôn được đảm bảo ở Việt Nam

Những luận điệu cho rằng những chính sách tôn giáo của Việt Nam không phù… xem thêm

2 tháng trước

Sự nguy hại của “bới lông tìm vết”!

Ông bà ta có câu thành ngữ “bới lông tìm vết” hàm nghĩa chỉ những… xem thêm

2 tháng trước

Ngại phê bình, góp ý – không chỉ là suy thoái…

Thời gian qua, khá nhiều cán bộ, đảng viên vi phạm kỷ luật và pháp… xem thêm

3 tháng trước

Năng lượng gốc phản khoa học lẻn lỏi vào đồng bào dân tộc thiểu số

Tự cho là có thể chữa bách bệnh, thậm chí đưa con người trở về… xem thêm

3 tháng trước

Thủ đoạn bôi nhọ chính sách bảo hộ công dân Việt Nam tại Ukraine

Chính phủ Việt Nam luôn thực thi chính sách bảo hộ công dân tại nước… xem thêm

5 tháng trước
%%footer%%